افسردگی فصلی نوعی اختلال خلق و خویی و شبیه به افسردگی  است. این اختلال در برخی از فصول سال رخ داده و با تغییر آن برطرف می‌شود. این اختلال می‌تواند در همه فصول رخ دهد. اما بروز آن به طور معمول در اواخر پاییز و اوایل زمستان بوده. با شروع بهار و تابستان نیز بهبود می‌یابد.

تشخیص افسردگی فصلی از دیگر افسردگی‌ها

 افسردگی فصلی نوعی متفاوت از دیگر افسردگی‌ها به حساب می‌آید. که در فصول خاصی از سال با الگوی تکرار شونده خودش، در بدن افراد رخ می‌دهد. برای تشخیص این نوع افسردگی، افراد باید حداقل به مدت دو سال، علائم و نشانه‌های آن در فصول خاص را در خود به طوری که  فقط در همان فصول تکرار شوند، مشاهده شود.

علائم افسردگی فصلی زمستان

افسردگی فصلی و درمان

شیوع افسردگی فصلی در مناطقی از جهان که از عرض جغرافیایی بیشتر و نور آفتاب کمتری برخوردارهستند، بیشتر است. علائم این بیماری در فصل زمستانی به صورت زیر است:

  • افت سطح انرژی و عملکرد
  • افت تمرکز و هوشیاری
  • احساس کسالت و خستگی
  •  افزایش اشتها و وزن
  • افزایش میل به کربوهیدرات
  • تمایل به تنهایی
  • افزایش خواب آلودگی و بهم ریختن ریتم خوابی

علائم افسردگی فصلی تابستانی

افسردگی فصلی و درمان
  • افزایش استرس، اضطراب و بی قراری
  • بی خوابی
  • کاهش اشتها و وزن
  • احساس ناامیدی
  • میل به پرخاشگری و بروز رفتارهای خشونت آمیز

علت بروز افسردگی فصلی

دلایل بروز افسردگی فصلی تا به امروز تقریبا ناشناخته بوده است. فقط طی پژوهش‌هایی صورت گرفته است که سرنخ‌هایی از علت ایجاد این اختلال به دست آمده است.

تنظیم سروتونین: افرادی که در تنظیم و کنترل سروتونین دچار مشکل هستند، ممکن است در معرض افسردگی فصلی قرار بگیرند. سروتونین یکی از مهم‌ترین انتقال دهنده‌های عصبی برای  کنترل خلق و خوی افراد است.

طبق تحقیقاتی که در این راستا بدست آمده است، می‌توان گفت: مقدار پروتئین انتقال دهنده‌ی سروتونین در افرادی که دچار این بیماری هستند، در زمستان، 5 درصد بیشتر از مقدار آن در فصل تابستان است.

افزایش پروتئین انتقال دهنده‌ی سروتونین سبب کم شدن سروتونین در سیناپس‌ها شده و این امر سبب بروز افسردگی فصلی می‌شود.

افزایش هورمون ملاتونین: بدن افرادی که به این اختلال دچار هستند، ممکن است که هورمون ملاتونین را بیشتر از حد ممکن، ترشح کند. ملاتونین در تنظیم خواب نقش داشته و تولید آن در نور کم و تاریکی زیاد می‌شود.

از آنجا که زمستان، شب‌های طولانی‌تری دارد. ملاتونین بیشتری در بدن تولید شده و سبب افزایش بی حالی و خواب آلودگی می‌شود. به همین علت است که افراد دچار افسردگی فصلی زمستان از بی‌حالی و خستگی زیادی رنج می‌برند.

کمبود ویتامین D: افراد دچار به اختلال افسردگی فصلی، از ویتامین D کم‌تری نسبت به دیگر افراد برخوردار هستند. ویتامین D در فعالیت سروتونین، نقش مهمی دارد.

عوامل و ویژگی‌هایی که ممکن است خطر ابتلا به افسردگی فصلی را افزایش دهد

جنسیت: طی تحقیقات بدست آمده، زنان چهار برابر مردان در معرض افسردگی فصلی قرار می‌گیرند.

عوامل جغرافیایی: افرادی که در فاصله‌ی دورتری از خط استوا سکونت دارند، بیشتر از سایر افراد به افسردگی فصلی دچار می‌شوند. برای مثال: نسبت افراد مبتلا به این اختلال در فلوریدا و انگلستان، 1 به 9 است.

افسردگی فصلی و درمان

سابقه‌ی خانوادگی: هنگامی که اعضای خانواده فردی، دچار هر نوع افسردگی‌ای شده باشند. بیشتر از بقیه افراد به افسردگی فصلی دچار می‌شوند.

داشتن افسردگی یا اختلال دو قطبی: کسانی که  دچار اختلالات دو قطبی هستند، راحت تر از دیگران به افسردگی فصلی مبتلا می‌شوند. جالب است بدانید که در این حالت، تشدید علائم افسردگی در فصول خاصی رخ می‌دهد.

سن: احتمال ابتلا به افسردگی فصلی در جوانان نسبت به میانسال و سالمندان بیشتر می‌باشد. البته باید بدانید که این اختلال در کودکان و نوجوانان نیز رخ می‌دهد.

آیا میتوان از اختلال عاطفی فصلی جلوگیری کرد؟

از آنجا که آغاز الگوی افسردگی فصلی در ماه‌های زمستان قابل پیش بینی‌تر است. افراد باتجربه  در بروز و درمان اختلال عاطفی فصلی، می‌توانند درمان آن را قبل از شروع پاییز به سبب جلوگیری یا کاهش این اختلال شروع کنند.

تنها موردی که در پیشگیری از بروز اختلال افسردگی فصلی در افراد شرکت کننده موثر بوده است. داروی ضد افسردگی بوپروپیون است که البته  عوارض جانبی  بسیار زیادی دارد.  به همین دلیل  اگر افراد دچار به اختلال عاطفی می‌خواهند که در جهت پیشگیری از وقوع بیماری درمان را شروع کنند، لازم است با پزشک خود مشورت کنند.

چهار درمان برای افسردگی فصلی

این درمان‌ها ممکن است به تنهایی یا  ترکیبی از چند مورد، برای افراد توسط پزشک معالج تجویز شود. با توجه به فیزیولوژی بدن هر فرد، متفاوت است.

دارو درمانی

داروهایی تحت عنوان بازجذب کننده سروتونین (SSRIs) برای درمان، مورد استفاده قرار می‌گیرد. همین داروها برای درمان افسردگی فصلی نیز موثر هستند. همچنین داروی بوپروپیون برای درمان افسردگی فصلی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (SSRIs) مورد تایید است.

با این حال به خاطر داشته باشید که همیشه بعد از مشورت با پزشک از این دارو یا دیگر داروها استفاده کنید. این بازدارنده‌ها مانند بقیه داروها، عوارض جانبی خطرناکی داشته و تنها پزشک شما می‌تواند داروی مناسب را با در نظر گرفتن شرایطتان، تشخیص دهد.

افسردگی فصلی و درمان

نور درمانی

از دهه‌ی هشتاد میلادی تا هم اکنون، یکی دیگر از درمان‌های اصلی افسردگی فصلی، نور درمانی شناخته شده است. نور درمانی به این شکل است که فرد برای گرفتن نور آفتاب( زیرا در زمستان به علت کوتاهی روز کمتر می‌شود) در معرض جعبه‌ی نور مصنوعی قرار داده می‌شوند. جعبه‌های نورانی دارای فیلترهایی برای جداسازی اشعه فرابنفش هستند که  نور آنها 20 برابر نور عادی فضا داخلی منزل است.

افسردگی فصلی و درمان

افراد باید هر روز به مدت 20 تا 60 دقیقه از اوایل پاییز تا اوایل فصل بهار در معرض این نور قرار گرفته و از 10000 واحد نور فلورسنت سفیدی که از این جعبه‌های نورانی بازتاب می‌شود، بهره‌مند شوند. با نور درمانی علائم این بیماری به طور زیادی کاهش و بهبود پیدا می‌یابد.

روان درمانی

رفتار درمانی شناختی (CBT) نوعی روان درمانی می‌باشد که افسردگی فصلی را بهبود می‌دهد. این نوع درمان مبتنی بر روش‌های رفتار درمانی شناختی مثل شناسایی کردن افکار منفی و در نهایت جایگزین آنها با افکار مثبت است.

افسردگی فصلی و درمان

در این روش، شیوه‌ای که فعال سازی رفتاری نام دارد نیز استفاده می‌شود. هدف فعال سازی رفتاری کمک به این افراد است. این فعالیت به افراد کمک می‌کند تا بتوانند فعالیت‌های جذاب و مورد علاقه‌ی خود را شناسایی و روزهای سخت افسردگی زمستانی‌شان را به راحتی سپری کنند.

مصرف مکمل ویتامین D

این روش به عنوان یک درمان موثر برای این بیماری نیست. بلکه دلیل مصرف مکمل ویتامین دی این است که مقدار این ویتامین در بدن افراد مبتلا به اختلال فصلی بسیار کم بوده است.  از دلایل کمبود این ویتامین می‌توان به کافی نبودن ویتامین دی در رژیم غذایی یا کم قرار گرفتن افراد در معرض نور خورشید اشاره کرد. البته علیرغم مشاهده تاثیرات مثبت استفاده از این روش، نتیجه برخی مطالعات نیز این بوده است که مصرف مکمل ویتامین D در بهبود افسردگی فصلی هیچ اثری ندارد.

افسردگی فصلی و درمان

مطالعات و پژوهش‌هایی دیگری با هدف پیشگیری، تشخیص و درمان اختلال فصلی در حال بررسی و انجام است. امید است که با انجام این پژوهش‌ها به شیوه‌های موثرتری برای درمان انواع اختلال روحی از جمله نوع فصلی آن، دست پیدا کنیم. می‌توانید با مطالعه کتاب‌های روانشناسی اطلاعات خود را در این زمینه افزایش دهید تا بتوانید با این شرایط بهتر روبه‌رو شوید.

  • zahra.yousefi
  • 1400-09-06
  • 165 بازدید

دیدگاهتان را بنویسید

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...

کتابی که دنبالشی رو پیدا نکردی؟