نقد کنکور

تاریخچه به وجود آمدن کنکور

هنگامی که تعداد دانشگاه‌ها و دانشجویان محدود بود، برای گزینش دانشجویان از امتحان یا مصاحبه علمی استفاده می‌کردند. این موضوع از دهه 40 شمسی آغاز شد. به تدریج با افزایش تقاضای ورود داوطلبین به دانشگاه‌ها، در سال 1354 سازمان سنجش تاسیس شده و کنکور را وارد مرحله‌ای جدید کرد.

 به مرور زمان با افزایش رشته و دانشگاه‌ها، مشکلات دانشجویان برای رسیدن به دانشگاه مورد نظرشان افزایش پیدا کرد. به سبب بهبود همین امر از سال 1371 گزینه انتخاب بومی، تقسیم بندی استان، ناحیه و قطب آموزشی به گزینه‌های گزینش دانشجوها اضافه شد. سیاست انتخاب بومی برای جلوگیری از مهاجرت داوطلبین کنکور به شهرهای بزرگتر بود. الزام خدمت بعد از فارغ التحصیلی از دانشگاه نیز در ارائه آموزش و بهداشت به مناطق نیازمند بسیار تاثیرگذار بود.

کنکور علاوه بر ایران در چین، کره جنوبی، ترکیه، روسیه، فرانسه و اسپانیا نیز برگزار می‌شود. جالب است بدانید که چینی‌ها، کنکوری با 10 میلیون نفر داوطلب برگزار می‌کنند. با این حال چند سالی است که زمزمه‌ی حذف شدن کنکور در سراسر کشور پیچیده ولی فقط در حد حرف باقی مانده است. با توجه به تقاضای زیاد متقاضیان و تعداد دانشگاه‌های پر متقاضی این ایده به نتیجه نمی‌رسد. ایران در حال حاضر 2570 دانشگاه با 3 میلیون و 800 هزار دانشجو دارد.

آیا کنکور معیار مناسبی برای پیدا کردن استعدادها از نقاط مختلف کشور است؟

آیا کنکور معیار مناسبی برای پیدا کردن استعدادها از نقاط مختلف کشور است؟
آیا کنکور معیار مناسبی برای پیدا کردن استعدادها از نقاط مختلف کشور است؟

این واژه برای ایرانیان آشنا است، چرا که سالانه صدها هزار دانش آموخته دبیرستانی، در این آزمون بسیار دشوار برای ورود به دانشگاه‌های دولتی با یکدیگر رقابت می‌کنند. کنکور برای اولین بار 46 سال پیش و در تلاش برای معرفی یک آزمون واحد و مشترک برای کل داوطلبان سراسری آموزش عالی برگزار شد. در طول تاریخ نسبتا طولانی خود، کنکور دستخوش بازنگری قابل توجهی نشده است.

کنکور یک آزمون جامع و چند گزینه‌ای با چهار گزینه و تنها یک پاسخ صحیح برای هر سوال است. این آزمون موضوعات رایج دبیرستان را پوشش می دهد و سالی یک بار در 5 رشته تحصیلی مختلف “علوم تجربی”، “ریاضی و فیزیک”، “علوم انسانی”، “هنرهای زیبا” و “زبان‌های خارجی” برگزار می شود. این آزمون چهار ساعت و پانزده دقیقه طول می‌کشد و تمامی دروسی که در دبیرستان های ایران تدریس شده  را در بر می‌گیرد.

کلمه کنکور برگرفته از کلمه فرانسوی concours به معنای رقابت است. هدف از این آزمون، در اصل معیاری برای پیدا کردن استعدادها از نقاط مختلف کشور بود، که البته آسیب‌های روانی نیز به دنبال داشته است. از جمله استرس و اضطراب‌هایی که داوطلبین و خانواده‌ها تجربه می‌کنند، یا تحقیر و فشارهای روانی که داوطلبین کنکور به سبب نتیجه نگرفتن از آن تحمل می‌کنند.

نقد کنکور

کنکور به عنوان تنها معیار پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها، مشکلات روانی و اجتماعی مانند اضطراب در بین آزمون شوندگان آینده نگر و والدین آنها در ایران ایجاد می‌کند، جامعه‌ای که در آن تحصیلات عامل اصلی تحرک طبقاتی است. علاوه بر این، چالش‌های بزرگ‌تری برای نظام آموزشی وجود دارد. از آنجایی که کنکور بسیار سخت‌گیرانه برگزار می‌شود، دانش‌آموزان در سال‌های آخر دبیرستان آن‌قدر روی آمادگی برای کنکور تمرکز می‌کنند که سایر جنبه‌های عملکرد ذهنی درجه بالاتر، مانند خلاقیت و تفکر انتقادی، ممکن است نادیده گرفته شوند. علاوه بر این، آمادگی آزمون به کانون تدریس در مدارس تبدیل شده، که مدارس را به مراکزی برای برگزاری امتحانات تبدیل کرده است. این عامل مهمی است که از دور شدن از روش‌های سنتی به سمت استانداردهای آموزشی بهتر تدریس و ارزشیابی جلوگیری می‌کند.

در ایران، دانشجویان پذیرفته شده معمولاً تحصیلات خود را بلافاصله پس از دبیرستان، بدون تحصیلات عالی مقدماتی و بلوغ ذهنی و شخصی کافی برای انتخاب رشته آغاز می‌کنند. شرکت در یک آزمون بسیار رقابتی فشار زیادی بر داوطلبان با عملکرد پایین وارد می کند. این جو نه تنها منجر به فرسودگی شرکت کنندگان می‌شود، بلکه بر سبک‌های یادگیری و هویت آنها نیز به عنوان آینده سازان کشور تاثیر می‌گذارد. بنابراین لازم است یک برنامه درسی هم برای داوطلبان آزمون و هم برای سیاستگذاران طراحی شود تا بتوان این محیط را بهتر مدیریت کرد.

 شرکت در رقابت‌های سطح بالا باعث ایجاد اضطراب جسمی و شناختی می‌شود و بر اعتماد به نفس و برخی از ابعاد عملکرد، تأثیر منفی می‌گذارد. با این حال، انتظارات مثبت از دستیابی به هدف باعث اعتماد به نفس بیشتر و اضطراب کمتر در طول رقابت می‌شود.

نقش خانواده و تاثیر منفی بر دانش آموزان

نقش خانواده و تاثیر منفی بر دانش آموزان
نقش خانواده و تاثیر منفی بر دانش آموزان

خانواده دارای نقش مهمی در مراحل متفاوت زندگی افراد از جمله کنکور است. والدین با ایجاد تنش و دعوا در خانه، تمرکز فرزندان کنکوری خود را کاهش و سبب ایجاد دغدغه فکری جدیدی برای آنها می‌شوند. آنها تمام دغدغه ذهنی خود را به کنکور فرزندانشان اختصاص می‌دهند و مدام صحبت کردن از کنکور، بار منفی زیادی برایشان ایجاد می‌کنند. همچنین در ادامه نیز به برخی از کارهای خانواده‌های داوطلبان کنکوری که تنش و اضطراب آن‌ها را زیاد می‌کند، اشاره می‌کنیم.

  • با مقایسه فرزندانشان، اعتماد به نفس آنها را کاهش می‌دهند.
  • سال کنکور فرزندانشان در رفت و آمد آشنایان و فامیل محدودیت ایجاد نمی‌کنند و با این کار محیطی آرام و بدون دغدغه برای فرزندشان مهیا نمی‌کنند. این کار تمرکز داوطلبین کنکوری را در درس خواندن کاهش می‌دهد.
  • اعتقادی نداشتن به تفریح داوطلبین کنکور یک باور غلط خانواده‌ها در سال کنکور است. چرا که بدن برای عملکرد و بازدهی بهتر به استراحت و تفریح نیاز دارد.

 برای فرزندان خود تکیه گاهی امن باشید که در هنگام به وجود آمدن خستگی و ناامیدی‌ها بتوانند به شما پناه آورده و آرام شوند. . در دوران کنکور فرزندان خود با دادن انرژی مثبت، تشویق کردن، درک کردن شرایط روحی شان از آنها حمایت کنید.  تنش و اضطراب را در خانواده کاهش دهید چرا که تاثیر مستقیم بر وضعیت روحی فرزندان کنکوری شما دارد. همچنین با مراجعه به مشاور یا روانشناس فردی، می‌توانید از احساسات درونی خود و فرزندانتان آگاهی یابید. با آگاهی یافتن از احساسات درونی، افراد راحت تر با یکدیگر صحبت و رفتار می کنند و درک آنها نیز از یکدیگر بیشتر شده که همین امر سبب افزایش آرامش طرفین می شود.

انتخاب رشته

انتخاب رشته
انتخاب رشته

هر ساله داوطلبان زیادی در کنکور سراسری ثبت نام کرده و در این رقابت کشوری حضور پیدا می‌کنند. در ایران، پذیرش در دانشکده‌های برتر صرفا بر اساس نتایج آزمون کنکور سراسری و کاملا رقابتی است. 

بعد از اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری، داوطلبانی که مجاز شده‌اند، باید انتخاب رشته اولیه خود را انجام دهند. بعد از اعلام نتایج اولیه، بازار مشاوره برای انتخاب رشته و بدست آوردن نتیجه دلخواه داغ می‌شوند، در این مرحله باید حواستان را جمع کنید که در دام افراد سودجو نیفتید. هر ساله دانش آموزان بسیاری بعد از دیدن رتبه‌های خود دچار شوک و افسردگی شدید می‌شوند، که این امر تبعات بسیار سنگین و جبران ناپذیری به همراه می‌آورد.

کوچکترین اشتباه در مرحله تحلیل و اولویت بندی انتخاب‌هایتان می‌تواند سرنوشت شما را تغییر دهد. هر ساله برخی از داوطلبین که رتبه بالایی نیز دارند، به علت مشورت کردن با افرادی که صلاحیت مشاوره را ندارند،  انتخاب رشته نامناسبی انجام می‌دهند. و همین امر سبب این می‌شود، در رشته و دانشگاه مورد نظر خود پذیرفته نشوند، حتی با اعتماد به مشاوران سودجو، وارد دانشگاه‌ها و رشته هایی می‌شوند که هیچ تناسبی با علایق و توانای‌های آن‌ها نداشته و در نهایت بعد از چند ترم تحصیل، از آن رشته انصراف می‌دهند.

از چالش‌های دیگر انتخاب رشته می‌توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

 

اجبار کردن برای دانشگاه دولتی

ترجیح بعضی از خانواده‌ها برای انتخاب رشته فرزندشان، دانشگاه‌های مطرح بدون رد نظر گرفتن علایق آنها است. یعنی برایشان بیشتر این در اولویت است که فرزندانشان در دانشگاه مطرح با هر رشته‌ای درس بخوانند، اما در دانشگاه هایی که از نظر آنها مطرح و برتر نیست، رشته هایی که فرزندانشان دوست دارند را نخوانند. این خانواده‌ها فرزندشان را تحت فشار قرار می‌دهند تا همانطور که خودشان دوست دارند انتخاب رشته کنند و اگر هم قبول شدند با اجبار آنها را به دانشگاه می‌فرستند.

ظرفیت محدود دانشگاه‌ها

متاسفانه هر رشته‌ای در هر دانشگاه با توجه به تقاضای زیاد و تعداد زیاد داوطلبین ظرفیت بسیار محدودی دارد.

 اطلاع نداشتن از بازار کار رشته‌ها

اطلاع سطحی داشتن از رشته‌ای ک انتخاب می‌کنید، کافی نیست و باید به طور کامل در مورد آن رشته تحقیق کنید و تمام جنبه‌های انتخاب رشته را مانند بازار کار در نظر گرفته و بعد از آن انتخاب رشته کنید.

 شرایط خاص رشته‌ها

هر رشته‌ای شرایط خاص خودش را دارد. اما در بعضی از موارد در بعضی از رشته‌ها قوانین و شرایطی را قرار می‌دهند که به طور کلی می‌تواند شما را از مسیر هدفتان منحرف کند.

جمع بندی

کنکور می‌توانست به معیار مناسبی برای استعدایابی افراد شود، اما به شروطی که هم در آن تبعیض‌ها کمتر می‌شد و هم از جو متشنج آن کاهش یافته و به محیط رقابتی سالم تبدیل می‌شد. اگر خانواده‌ها بیشتر از داوطلبان کنوری حمایت کنند و علایق آنها را هم در اولویت قرار دهند، کمک بسیاربزرگی در شکوفایی استعدادهای آنها می‌کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...

کتابی که دنبالشی رو پیدا نکردی؟