اگزیستانسیالیسم به معنای اصالت وجود و هستی گرایی است. این مکتب مهم، بعد از جنگ جهانی دوم در آلمان متولد شد و به فرانسه و ایتالیا و دیگر کشورها رسید. اما در مورد نقطه آغاز اگزیستانسیالیسم روایت‌های مختلفی مطرح است. بعضی‌ها اعتقاد دارند که این مکتب از تفکرات “کی‌یرکه‌گور” به وجود آمده. بعضی دیگر می‌گویند که “شیلینگ” باعث بوجود آمدن این مکتب شده. اما گروه سومی هم هستند که بر این باورند “کانت،”پاسکال” و “سنت آگوستین” در تولد این مکتب تاثیر داشته‌اند. اما به طور رسمی این تفکر از اندیشه‌های “هایدگر،”کی‌یرکه‌گور” و “کارل یاسپرس” نشات گرفته است و توسط”سارتر”و “سیمون دوبوار” به ادبیات کشیده شده است.

از تفکرات این مکتب  می‌توان به تقدم وجود بر ماهیت، تعهد و مسئولیت، مرگ و نیستی، دلهره، ترس و حذف ارز‌ش‌های اخلاقی اشاره کرد. این موارد از شاخصه‌های اساسی این مکتب به حساب می‌آید. اگزیستانسیالیسم با این که ریشه فلسفی دارد اما در ادبیات هم این تفکر رشد کرده است. از ادبیات به عنوان وسیله برای بیان این تفکرات فلسفی در قالب قصه‌وار  استفاده شده است.

به نوعی دیگر فیلسوفان تمایل داشتند به دوری کرد از موارد انتزاعی و حرکت به سمت امور قابل لمس‌تر، این حرکت فیلسوفان باعث شد بار دیگر پس از قرن‌ها ادبیات و فلسفه باز هم در هم‌آمیخته شوند و کنار هم قرار بگیرند. این مفاهیم فلسفی و تلفیقش با ادبیات باعث علاقمندی عام مردم به این مکتب شد. پل سارتر، سیمون دوبوار، داستایوفسکی و … در امر قصه‌وار کردن این تفکرات نقش بسیار مهمی داشتند.

آن‌ها بیان این تفکرات را  در شخصیت‌های داستانی و نمایشی خود جا می‌دادند و از این طریق و یک ساختار قصه‌وار، این مفاهیم را به خواننده منتقل می‌کردند. این تلفیق فلسفه و ادبیات اما دوام طولانی نداشت و در کوتاه مدت از بین رفت. اما همین دوره کوتاه تاثیری زیادی بر نویسندگانی مانند بکت و ژان ژید گذاشت.

ساختار اصلی این مکتب در ادبیات روی مفاهیم ناامیدی، تنهایی، انزوا، پوچی، اندوه و احساس گناه تاکید می‌کند. به نوعی ادبیات اگزیستانسیالیستی، ادبیات غمگین و تراژیک است که این احساس غم و اندوه و ترس انسان، از افتادن در دام مرگ  بوجود آمده است. ژان پل سارتر به عنوان معروف‌ترین نویسنده این مکتب به حساب می‌آید. او با آثار تهوع، دیوار، مگس‌ها و … تفکرات فلسفی خود را روایت می‌کند.

معرفی ژان پل سارتر
نویسنده مکتب اگزیستانسیالیسم

ژان پل سارتر کیست؟

پل سارتر(Jean-Paul Charles Aymard Sartre) متولد 21 ژوئن 1905 در شهر پاریس است. به خاطر مشکل بینایی که در دروان کودکی برایش رخ داده بود تا 10 سال خانه نشین و منزوی شده بود. در سال 1920 به مدرسه شبانه روز در پاریس رفت و در سال 1922 موفق به کسب دیپلم خود شد. تصمیم گرفت در رشته آموزگاری ادامه تحصیل دهد و در سال 1924 موفق شد در امتحان قبول شود. پس از این اتفاق همراه با دوستش نیزان به انتشار مجله‌ای دانشسرا پرداخت.

چهار سال بعد در امتحان فلسفه شرکت می‌کند و قبول نمی‌شود زیرا معتقد بود که فلسفه فهمیدنی است نه حفظ کردنی. بالاخره در سال 1929 در این امتحان به عنوان نفر اول قبول می‎‌شود و به دانشگاه می‌رود. به طور کلی فعالیت‌های ادبی او را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد. دوره اول به آزادی انسان‌ها باور داشت و می‌گفت انسان محکوم به آزادی است. در این دوره “تهوع” و “هستی و نیستی” را منتشر کرد که با استقبال بسیار خوبی رو‌به‌رو شد.

در دوره دوم کارش، به تفکرات کمونیستی گرایش پیدا می‌کند و به عنوان یک روشنفکر به فعالیت سیاسی می‌پردازد. در این دوره تلاش زیادی برای معرفی تفکرات اگزیستانسیالیستی‌اش می‌کند و معتقد است که انسان، خود باید سرنوشتش را تعیین کند. در همین دوره بود که او موفق به کسب جایزه نوبل ادبی شد اما این جایزه را نپذیرفت و در نامه‌ای به آکادمی نوبل بیان کرد که نمی‌خواهد اسمش در لیست برندگان نوبل باشد. ژان پل سارتر در 15 آوریل 1980 در فرانسه درگذشت.

رمان تهوع اثر سارتر
یک اثر اگزیستانسیالیسم

رمان تهوع

تهوع داستان مردی به نام آنتوان روکانتن را روایت می‌کند. او یک مورخ منزوی و افسرده است. آنتوان به این باور می‌رسد که اشیا بی‌جان و موقعیت‌های مختلف، بر تعریف او از خودش و آزادی عقل و روحش صدمه می‌زند. این امر باعث ناتوانی او می‌شود. علاوه بر این او با خاطرات عشق قدیمی خود زندگی می‌کند. آنتوان بعد از مدتی متوجه می‌شود اشیا بی‌جان بر درک او از آزادی و روحش اثر می‌گذارد و حسی مانند احساس تهوع در او بوجود می‌آید. به دنبال پیدا کرد راهی برای رهایی از این حس می‌گردد. او متوجه می‌شود که  موسیقی و ادبیات می‌تواند درد‌هایش را درمان کند و کمی در بهبودیش به او کمک کند. به وسیله موسیقی و ادبیات به جاودان کردن و یا ارزشمند ساختن موجودیت خود و زندگیش می‌پردازد.

ساختار متنی و نوع روایتی که از پوچی، ناامیدی، افسرگی و از همه مهمتر تنهایی صحبت می‌کند. این موارد از شاخصه‌های اصلی مکتب اگزیستانسیالیسم است. رمان تهوع یک اثر پیشگام و مهم این مکتب به حساب می‌آید. به نوعی مهم‌ترین تفکرات اگزیستانسیالیسم را در خود جا داده است.

رمان تهوع برای افرادی که دوست دارند رمان فلسفی مطالعه کنند و با مفاهیم اگزیستانسیالیسم به صورت قصه‌وار آشنا شود بسیار مناسب است. این کتاب را می‌توانید از سایت نت بوک تهیه و از خواندنش لذت ببرید.

  • Milad Yeganeh
  • 1400-08-09
  • 245 بازدید

دیدگاهتان را بنویسید

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...

کتابی که دنبالشی رو پیدا نکردی؟